DÜNYADA NUFUS, SU VE BESLENME İLİŞKİSİ ANALİZİ
Özet Görüntüleme: 0
/ 
PDF İndirme: 0
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18792902Anahtar Kelimeler:
Anahtar Kelimeler: Nüfus, Su Kaynakları, Gıda Güvenliği, Sürdürülebilir Kalkınma, İktisadi Büyüme, Nexus Yaklaşımı, İklim Değişikliği, Nüfus Politikaları, Yeşil Ekonomi, Nüfus Teorileri.Özet
Bu çalışma, küresel ölçekte nüfus artışı, su kaynakları ve beslenme arasındaki çok yönlü ilişkiyi analiz etmektedir. 21. yüzyılda hızla artan dünya nüfusu, su ve gıda kaynakları üzerinde ciddi baskılar oluşturmuş; iklim değişikliği, kentleşme ve ekonomik dengesizliklerle birleşerek sürdürülebilir kalkınma için temel bir tehdit haline gelmiştir. Çalışmada, Malthusyen, Neo-Malthusyen, Boserup ve Hidrolik Toplum yaklaşımları gibi teorik çerçevelerle birlikte “Su–Gıda–Nüfus Bağlantısı (Nexus)” analizi kullanılmıştır. Bulgular, suyun yalnızca doğal değil, aynı zamanda ekonomik ve politik bir kaynak olduğunu; nüfus artışıyla birlikte gıda güvenliği ve su yönetimi krizlerinin derinleştiğini göstermektedir. Dünya nüfusu 2024 itibarıyla 8 milyarı aşarken, kişi başına düşen yenilenebilir tatlı su miktarı 1950’lere göre %60 azalmıştır. Tarımsal üretimin %70’inin suya dayalı olması, beslenme güvenliğini doğrudan su yönetimine bağımlı kılmaktadır. Çalışma, sürdürülebilirlik için teknolojik yeniliklerin (damla sulama, akıllı tarım sistemleri), suyun etkin kullanımının ve entegre kaynak yönetimi politikalarının önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, nüfus–su–beslenme ilişkisi yalnızca ekolojik değil, aynı zamanda ekonomik, politik ve toplumsal boyutlarıyla bütüncül bir yönetim yaklaşımı gerektirmektedir.
Referanslar
Acar, A. (2010, Nisan). İklim değişikliğine hazırlık. National Geographic Türkiye, 86.
Akad, M. T. (2012). Askeri tarihte stratejik düşünce. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Akbaba, G. (2001, Nisan). Suyun ince siyaseti (Prof. Dr. Ali İhsan Bağış ile röportaj). Bilim ve Teknik, 37.
Akoğlu, A. (2011, Mayıs). Suyun kozmik kaynağı. Bilim ve Teknik, 522, 25.
Aksu, L. (1998). Dünyada ve Türkiye’de nüfus analizleri. Sosyoloji Konferansları, 25.
Aksu, L. (2004). Güneydoğu Anadolu Projesi ve önemi. 2023 Dergisi, 52, 72–75.
Aksu, L. (2013). Kıbrıs’ın tarihi ve jeostratejik önemi üzerine analizler. Türk Dünyası Tarih Kültür Dergisi, 321, 50–58.
Aksu, L. (2016, Mayıs). Türkiye’de ve Ortadoğu’da hidro politikanın önemi: Ekonomik, sosyal ve stratejik analiz. Akademik Bakış Dergisi, 727–760.
Aksu, L. (2021). 21. yüzyılda Türkiye'nin ekonomik, sosyal ve stratejik analizleri. Ankara: İKSAD Publishing House.
Aksu, L. (2024). Dünyada ve Türkiye’de nüfus politikaları ve analizleri (Strateji, teori ve kavramlar). Ankara: İKSAD Publishing House.
Arı, T. (2005). Geçmişten günümüze Ortadoğu (2. bs.). İstanbul: Alfa Yayınları.
Arslan, E. (2013). Ortadoğu kavramının ortaya çıkışı. Retrieved from http://www.yenimakale.com/ortadogu-kavraminin-ortaya-cikisi.html
Aydoğdu, M. H., & Yenigün, K. (2006, Nisan). Sınır aşan sularda su politikalarının değerlendirilmesi ve Türkiye’de durum: GAP bölgesi örneklemesi. GAP V. Mühendislik Kongresi Bildiriler Kitabı, 1150–1160.
Ayman, O. (2010, Nisan). Hangi kente ne kadar su kullanılıyor? National Geographic Türkiye, 36.
Beaumont, P., Blake, H. G., & Wagstaff, J. M. (1976). The Middle East: A geographical study. UK: John Wiley & Sons.
Cipolla, C. (1992). Dünya nüfusunun iktisat tarihi (M. S. Gezgin, Çev.). İstanbul: Ötüken Yayınları.
CSIS (Center for Strategic and International Studies). (2006). Global water challenges and USA foreign policy: Taking stock. Washington, DC: Global Strategy Institute.
Çiçek, İ., & Ataol, M. (2009). Türkiye’nin su potansiyelinin belirlenmesinde yeni bir yaklaşım. Coğrafi Bilimler Dergisi, 7(1), 51–64.
Diler, Ö. (2008). Suyun fiyatlandırma politikası çerçevesinde sanal su yaklaşımı üzerine bir değerlendirme (Yüksek lisans tezi). T.C. Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT). (2007). Toprak su kaynaklarının kullanımı ve yönetimi (Dokuzuncu Kalkınma Planı Özel İhtisas Komisyonu Raporu No. 2718). Ankara.
Devlet Su İşleri (DSİ). (2016). Toprak ve su kaynakları. Erişim tarihi: 15 Mart 2016, http://www.dsi.gov.tr/toprak-ve-su-kaynaklari
Duyar, M., & Özçelebi, O. (2012). Ortadoğu’da su sorunu: İsrail’in su ihtiyacının temel dinamikleri. İstanbul: Derin Yayınları.
Ekinci, N. (2013, Aralık). Ortadoğu’nun su problemi. Akademik Perspektif, 1–4. Erişim tarihi: 15 Ocak 2015, http://akademikperspektif.com
Elbeye, M. (2012, Şubat). Ortadoğu’da su sorunu ve Türk dış politikasında sınır aşan sularımız. Türkiye Uluslararası İlişkiler Çalışmaları, 1–2. Erişim tarihi: 1 Şubat 2016, http://www.tuicakademi.org
Eslen, N. (2005, Mart). AB, GAP bölgesi ve su savaşları. Akşam Gazetesi, 17.
Falkenmark, M., & Rockström, J. (2004). Balancing water for human and nature: The new approach in ecohydrology. UK: Earthscan Publishing.
Gleick, P. H. (1996). Water resources. In S. H. Schneider (Ed.), Encyclopedia of climate and weather (p. 823). New York, NY: Oxford University Press.
Günal, M. (2005, Aralık). Su sorunu ya da “su”dan savaş senaryoları. 2023 Dergisi. Ankara.
Gürseler, G. (2013, Nisan). Ortadoğu su barışı. Çevre, T24, 1–11. Erişim tarihi: 29 Nisan 2015, http://t24.com.tr
Hinrichsen, D. (1996). The world water woes. International Wildlife, 26(4), 25.
İnce, M. (2004). İstanbul su külliyatı. Literatür Dergisi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2014, http://www.6dtr.com/1.php?dosya=SU/Külliyati
Karadağ, R. (2011). Petrol fırtınası (4. Baskı). İstanbul: Truva Yayınları.
Kartal, F. (2009). Suyun metalaşması, suya erişim hakkı ve sosyal adalet. Amme İdaresi Dergisi, TMH 454–2, 1–5.
Kılıçbeyli, E. H. (2004). Kıbrıs’ın jeopolitiği: Avrupa ve Avrasya için önemi. 2023 Dergisi, 36, 26.
Kingsolver, B. (2010, Nisan). Tatlı sular. National Geographic Türkiye, 92–95.
Kıran, A. (2005). Ortadoğu’da su. İstanbul: Kitap Yayınevi.
Kırkıcı, D. D. (2014). Sınıraşan sular bağlamında Türkiye, Suriye ve Irak ilişkileri (Uzmanlık tezi). T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Ankara.
Koluman, A., & Şen, A. (2003). Dünyada su kaynaklarının paylaşımı konusunda yaşanan başlıca sorunlar. In Dünyada su sorunları ve stratejileri (p. 111). Ankara: ASAM.
Muslu, A. V. (2015). Dünya’da ve Türkiye’de suyun fiyatlandırılması (Uzmanlık tezi). T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Ankara.
Mütercimler, E. (2002). Kavram ve kuram olarak jeostrateji. M5 Strateji Dergisi, 110, 8–10.
Pamukçu, K. (2000). Su politikası. İstanbul: Bağlam Yayınları.
Passig, D. (2010). 2050 (N. Kurrant, Çev.). İstanbul: Koton Kitap.
Piketty, T. (2014). Yirmi birinci yüzyılda kapital (H. Çolak, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Saltürk, M. (2006). Ortadoğu’da su sorunu ve Türkiye açısından incelenmesi. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 3, 25–32.
Shiklomanov, I. A. (1993). World fresh water resources. In P. Gleick (Ed.), Water in crisis: A guide to the world’s fresh water resources (pp. 13–24). New York, NY: Oxford University Press.
Shiva, V. (2007). Su savaşları: Özelleştirme, kirlenme ve kâr. İstanbul: BGST Yayınları.
Sönmez, Y. (2010, Nisan). Türkiye’nin suyu. National Geographic Türkiye, 64–81.
Şimşek, E. (2005). Türkiye’nin Ortadoğu politikası. İstanbul: Kumsaati Yayınları.
TASAM. (2015). Yaşamın ana unsuru ve su sorunu. Türkiye’nin Stratejik Vizyonu. http://www.tasam.org.tr (Erişim: 29.04.2015).
T.C. Kalkınma Bakanlığı. (2014). Su kaynakları yönetimi ve güvenliği (Onuncu Kalkınma Planı ÖİK Raporu, 2014-2018). Ankara.
Tezcanoğlu, S. (2014, Eylül). Su savaşları nerelerde çıkacak, kim kiminle savaşacak. T24. http://t24.com.tr (Erişim: 15.03.2015).
Tiryaki, O. (1994). Sınıraşan sular ve Ortadoğu’da su sorunu. İstanbul: Harp Akademileri Komutanlığı Yayınları.
Thomas, J. F. (2005, Nisan). Submission to the economic regulation authority’s inquiry on urban water and wastewater pricing. Resource Economics Unit Report, Perth, 1-4.
Tomanbay, M. (1998). Dünya su bütçesi ve Ortadoğu gerçeği. Ankara: Gazi Kitabevi.
TURMEPA. (2015). http://www.turmepa.org.tr/icerik.aspx?id=249 (Erişim: 29.11.2015).
TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi. (2015). Fırat-Dicle Havzası koruma eylem planları projesi nihai raporu. Ankara.
Uluatam, Ö. (2004). Damlaya damlaya Ortadoğu’da su sorunu. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
UNESCO. (1978). World water balance and water resources of the Earth. Paris: UNESCO.
UNESCO. (2015). Dünya su gelişim raporu 2015: Sürdürülebilir bir dünya için su. Perugia: World Water Assessment Programme.
United Nations. (2003). World Water Assessment Program: International Year of Freshwater. UN Press Release. http://www.un.org/events/water/launchrelease.pdf
World Resources Institute. (2015). Water stress by country: 2040. http://reliefweb.int/map/world/water-stress-country-2040 (Erişim: 15.03.2016).
Van den Berg, H. (2012). Economic growth and development. Singapore: World Scientific Publishing.
Veltrop, J. A. (1991). Water, dams and hydropower in the coming decades. Water Power & Dam Construction, Haziran, 37-44.
Yıldız, D. (2010). Su’dan savaşlar. İstanbul: Truva Yayınları.
Yıldız, D., & Özbay, Ö. (2012). Osmanlı’dan bugüne su politikaları ve hukuku. İstanbul: Truva Yayınları.
Zehir, C. (2005). Son gelişmeler ışığında Ortadoğu, Orta Asya ve Orta Avrupa'da su meseleleri. Turan Dergisi, 1, 139-158.
Elektronik Adresler:
Elektrik Mühendisleri Odası. (2009). Erişim tarihi: 15 Ekim 2015, http://www.emo.org.tr/ ekler/a51645e378e1c0e_ek.pdf?dergi=571
Dünya Gıda. (2015). Erişim tarihi: 15 Aralık 2015, http://www.dunyagida.com.tr/haber.php?nid=1780
Coğrafyatr. (2023). Dünyada su kaynakları. Erişim tarihi: 5 Nisan 2023, https://www.cografyatr.com/ haber/dunyada-su-kaynaklari
Artemis Arıtım. (2023). Dünya genelinde su kaynaklarının durumu. Retrieved from https://www.artemisaritim.com/dunya-genelinde-su-kaynaklarinin-durumu
Devlet Su İşleri. (2016). Toprak ve su kaynakları. Retrieved from http://www.dsi.gov.tr/toprak-ve-su-kaynaklari
İnce, M. (2004). İstanbul su külliyatı. Retrieved from http://www.6dtr.com/1.php?dosya=SU/Külliyati
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 NEW ERA INTERNATIONAL JOURNAL OF INTERDISCIPLINARY SOCIAL RESEARCHES
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
