ON SOME ARCHAIC WORDS FOUND IN THE LANGUAGES OF KAZAKH BARDS AND POETS


Abstract views: 0 / PDF downloads: 0

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18806761

Keywords:

Kazakh language, obsolete words, morphology, historical Turkic dialects, folk literature

Abstract

This study examines the morphological features and historical origins of obsolete words found in the works of Kazakh poets and bards. It has been observed that many words from Old and Middle Turkic are no longer used in the modern Kazakh literary language, yet they have survived in proverbs, epics, and poems. In this respect, folk literature serves as an important source for preserving archaic vocabulary. The research analyzes these words through a comparative approach, referencing both historical Turkic dialects (Old Uyghur, Khwarezm, Kipchak, Chagatai, Old Anatolian Turkish, etc.) and modern Turkic languages. The comparative analyses shed light on the historical development of the Kazakh language and demonstrate the continuity within its lexicon. The findings indicate that some forgotten words continue to exist within idioms and proverbs, and their morphological structures have been preserved in connection with earlier linguistic stages.

References

Abdikasımov, B. (2007). Kazak Dilindeki Eskimiş Kelimeler ve Tarihî Adlar. Almatı: Arıs Yayınları.

Argunşah, M. Güner, G. (2015). Codex Cumanicus. İstanbul: Kesit Yayınları. Babalar Sözi. (2010–2011). Kazak Makal-Matelderi (Cilt 65–69). Astana: Foliyant Baspası.

Balakayev, M. (1968). Kazak Edebi Dili ve Onun Kuralları. Alma-Ata: Bilim Yayınları.

Bazarov, E. Şaripova, G. (1990). Kazak Dilindeki Eski (Eskici) Kelimeler ve Kullanımı. Alma-Ata: Bilim Yayınları.

Bezverhov, İ. (1893). Stepniye ulençin i akını. Osoboepribavlenie k “Akmolonskim oblastnym vedomostyam”, No.1

Budagov, L. (1869–1871). Sravnitel’nıy Slovar’ Turetsko-Tatarskih Nareçiy (T. I–II). Sankt-Peterburg: Tipografiya İmperatorskoy Akademii Nauk.

Devellioğlu, F. (2017). Osmanlıca -Türkçe Ansiklopedik Lûgat (30.Baskı). Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.

Ercilasun, A. B. Akkoyunlu, Z. (2015). Kâşgarlı Mahmud: Dîvânu Lugâti’t-Türk. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Ergin, M. (2009). Dede Korkut Kitabı (Cilt I–II). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Iskakov, A. (1966). Çağdaş Kazak Dili: Morfoloji. Almatı: Mektep Yayınları. İsmailov, E. (1956). Akındar. Alma-Ata: Kazak Devlet Güzel Edebiyat Yayınevi. İzbudak, V. (1936). Kâşgarlı Mahmud: Divanü Lügati’t-Türk (Tercüme ve Notlar). İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Janpeyi̇sov, E. (1976). Muhtar Awezovtiñ “Abay Jolı” Epopeyasınıñ Tili. Almatı: Kazak SSR-niñ Gılım Baspası.

Kaydar, A. (2004). Halık Danalıgı. Almatı: Tolganay Baspası.

Kayırjan, R. (2013). Kazak Dilindeki Tarihî Kelimeler ve Bunların Edebi Eserlerde Kullanımı. Almatı: Kazak Üniversitesi Yayınları.

Kenjebayev, B. Süyünşaliyev, H. Joldasbekov, M. Magauin, M. Sıdıkov, K. (1967). Eski Kazak Edebiyatı Hrestomatiasy. Almatı: Mektep. (209 s.)

Keñesbayev, İ. (2007). Frazeologiyalık Sözdik. Almatı: Arıs Baspası.

Margulan, A. (1960). Kazak Halk Yaratıcılığı. Alma-Ata: Kazak SSC Bilimler Akademisi Yayınları.

Nurmagambetov, A. (1994). Bes Jüz Bes Söz. Almatı: Rawan Baspası.

Ölmez, M. (2007). Tuvacanın Sözvarlığı Eski Türkçe ve Moğolca Denkleriyle. Wiesbaden.

Öner, M. (2009, 2015). Kazan-Tatar Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Özyetgin, A. M. (2014). İslam Öncesi Uygurlarda Toprak Hukuku. İstanbul: Ötüken Neşriyat.

Peretiatkoviç, N. (1877). Kırgız Dilinin İncelenmesine Dair Malzemeler. Kazan: Üniversite Matbaası.

Poppe, N. (1938). Mongol’skiy Slovar’ Mukaddimat al-adab (Çast’ I–II). Moskva–Leningrad: İzdatel’stvo Akademii Nauk SSSR.

Poppe, N. (1994). Altay Dillerinin Karşılaştırmalı Grameri. 1. Kısım: Karşılaştırmalı Ses Bilgisi (çev. Zeki Kaymaz). İstanbul: Fatih Ofset.

Radlov, V. (1893–1911). Opıt Slovarya Tyurskih Nareçiy (Cilt I–IV). Sankt-Peterburg: Tipografiya İmperatorskoy Akademii Nauk.

Räsänen, M. (1969). Versuch Eines Etimologischen Wörterbuchs der Türksprachen. Helsinki: Suomalais-Ugrilainen Seura.

Sarıbayev, Ş. (2014). Kazak Dilindeki Ağız Özellikleri ve Eskimiş Kelimeler. Almatı: Ana Tili Yayınları.

Sızdık, R. (2009). Sözün Kudreti. Astana: Elorda Yayınları.

Sızdıkova, R. (1982). Kazak Edebi Dilinin Tarihi. Alma-Ata: Mektep Yayınları.

Smirnov, İ. N. (1887). Orta Asya Türk Lehçelerini İncelemeye Dair Malzemeler. Kazan. İmparatorluk Üniversitesi Matbaası.

Stremouhov, N. (1884). Kirgizy i Kara-Kirgizy Syr-Daryinskoy oblasti. Sank-Peterburg: Tipografiya V. Kirshbaum.

Şakarim, K (1911). Müslümanlık Şartı. Semey: Jartas Matbaası.

Tizengauzen, V. G. (1941). Altın Orda Tarihine Dair Belgeler Derlemesi (CiltII). Moskova–Leningrad: SSCB Bilimler Akademisi Yayınları.

Ualikhanov, Ş. (1961). Toplu Eserleri (Cilt 1–5). Alma-Ata: Kazak SSC Bilimler Akademisi Yayınları.

Published

2026-02-27

How to Cite

TAZHIYEVA, A., & PELER, G. Y. (2026). ON SOME ARCHAIC WORDS FOUND IN THE LANGUAGES OF KAZAKH BARDS AND POETS. NEW ERA INTERNATIONAL JOURNAL OF INTERDISCIPLINARY SOCIAL RESEARCHES, 11(32), 128–150. https://doi.org/10.5281/zenodo.18806761