HINÇ ASABİYETİ VE KAPTAN AHAB: HERMAN MELVILLE’İN MOBY-DICK’İNDE AMERİKAN KAHRAMANININ DÜŞÜŞÜ
![](https://ojsdergi.com/ojsicons/gor.png)
![](https://ojsdergi.com/ojsicons/pdf.png)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.8344745%20Özet
Bu çalışmanın amacı, Herman Melville’in Moby-Dick, Beyaz Balina adlı romanında Amerikan kahramanının düşüşü teması bağlamında, Kaptan Ahab’ın hınç asabiyeti ile 19. Yüzyıl Amerikan yayılmacılığının Aşikâr Alınyazısı söylemi arasındaki ideolojik ilişkiyi çözümlemektir. 17. yüzyıl kolonyal Amerika döneminde kurucu rol üstlenmiş olan Kalvinci Püriten öncüler, “değişmeyen yazgı” inancı (predestination) ve “koşulsuz seçim" (unconditional election) ilkesine dayalı mezhebî duruşlarından dolayı, Yeni Dünya’daki varlıklarını kutsanmış bir gelecek olarak algılamışlardır. Bu kutsanmış kader inancıyla birlikte, kolonilerde anayasal düzenle başlayan Anglikanlaşma sürecine kadar Kalvinci öncülerin anakentten bağımsız olarak ortaya koydukları özerk siyasi bünye, Devrim Amerika’sının Bağımsızlık ruhu ile özdeşleştirilmiştir. Bu bağlamda, Bağımsızlık Sonrası Amerikan tarihselciliğinin yeniden canlandırdığı koloni dönemi Kalvinci Reform kimliğinin kutsanmışlık algısı ile istisnai Amerikan demokrasisinin geleceğine duyulan inanç, Aşikâr Alınyazısı söylemi ile bütünleştirilmiştir. Aşikâr Alınyazısı söylemi, İç Savaş Öncesi ABD’de kıtasal yayılma süreci ve endüstrileşme gibi ilerlemeler neticesinde ortaya çıkan toplumsal ve ideolojik bölünmeleri yatıştırmanın yanı sıra ulusun gelecekteki yükselişine dair inancı yaygınlaştırmakla birlikte; İç Savaş Sonrası dönemde, siyasi ve kültürel erkin merkezi olarak kabul gören Kuzey eyaletleriyle kimlikli federal gücün militarizminin meşru görülmesini sağlamıştır. Böylece, İbn Haldun’un asabiyet kuramının çıkış noktası olan toplumsal dayanışma istencinin topluluk bilinci ve egemenliğine doğru evrilmesiyle yükselen imparatorlukların söylemsel gücü bağlamında ele alınacak olan Aşikâr Alınyazısı inancı; ve benzer bir sonsuzluk algısıyla özdeş Amerikan sınır boyu kahramanı olan Kaptan Ahab’ın, doğanın hâkim olunamaz kuvvetlerini temsil eden beyaz balinanın karşısındaki acziyetine karşı duyduğu hınç asabiyeti, Nietzsche ve Scheler’in Batı kültür tarihinde hınç kökenli kitlesel hareketlerin ortaya çıkışına dair yaklaşımlarıyla çözümlenecektir.
Referanslar
KAYNAKÇA
Aydın, Mehmet. Moby Dick Yerküre ve Denizküre Arasında. Ankara: DoğuBatı Yayınları, 2022.
Batur, Behçet. “İbn Haldun’un Asabiyeti: Bir Kavramın Sosyolojik İzdüşümleri.”Selçuk
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021, 46, 152-161.
https://doi.org/10.52642/susbed.902524. Erişim tarihi: 28 Mart 2023.
Cerrotti, Dennis. Hidden Genocide, Hidden People. Sea Venture Press, 2014.
Chaplin, Joyce. Subject Matter: Technology, The Body, and Science in The Anglo-American
Frontier, 1500-1676. Harvard University Press, 2001.
--- Round About the Earth: Circumnavigation from Magellan to Orbit. Simon and Schuster,
Cohen, Daniel A. Pillars of Salt, Monuments of Grace. Amherst and Boston: University of
Massachusetts Press, 2006.
Dale, Stephen Frederic. Marakeş’in Portakal Ağaçları – İbn Haldun ve İnsan Bilimi. Ayşecan Ay
& Canan Coşkan (Çevirmenler). İstanbul: Say Yayınları, 2015.
Dilthey, W. Hermeneutik ve Tin Bilimleri. Doğan, Ö. (translated by), İstanbul: Paradigma
Yayınları, 1999.
Hawthorne, Nathaniel. Leke. İhsan Hız (Çevirmen). Ankara:Altınpost Yayınları, 2015.
İbn Haldun. Mukaddime.Süleyman Uludağ (Hazırlayan). İstanbul:Dergah Yayınları, 2022.
McManus, E.J. Law and Liberty in Early New England: Criminal Justice and Due Process, 1620-
Amherst: The University of Massachusetts Press, 1993.
Melville, Herman. Moby Dick Beyaz Balina. Sabahattin Eyuboğlu & Mina Urgan (çevirmenler).
İstanbul : Yapı Kredi Yayınları, 2010.
---“Hawthorne and His Mosses.” The Literary World. Hawthorne and His Mosses, by Melville, 1850 (ibiblio.org) Erişim tarihi: 28 Temmuz 2023.
Morton, Timothy. Hyperobjects. Philosophy and Ecology After the End of the World. The
University Press, 2013.
Nietzsche, Friedrich. Ahlakın Soykütüğü Üstüne. Ahmet İnam (Çev.). İstanbul: Say Yayınları,
Scheler, Max. Hınç. Abdullah Yılmaz (Çev.). Alfa, 2015.
--- Ressentiment. Louis A. Coser (Trans.). Max Scheler--Ressentiment (hscif.org)
Erişim tarihi: 16 Şubat 2023
White, G.E. The Marshall Court and Cultural Change 1815-1835. NY: Oxford University Press,
Yalçın, Sinem. Nietzsche ve Max Scheler’de Ressentiment Kavramı. Mimar Sinan Güzel Sanatlar
Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans
Tezi, 2012.
Robinson, William I. “Küresel Kapitalizm ve Ulusötesi Kapitalist Hegemonya: Kuramsal Notlar
ve Görgül Deliller.” Erdem Türközü (Çevirmen). Praksis 8, 125-168.
https://www.praksis.org. Erişim Tarihi: 03 Eylül 2023.
Ross, Dorothy. “Historical Consciousness in Nineteenth-Century America.” The American
Historical Review. Vol. 89, No. 4, 1984, pp. 909- 928. https://www.jstor.org/stable/1866398. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2023.
Samuel 1. Tevrat. Kutsal Kitap. Tevrat Zebur İncil, 2018.
Slikker, Hank B. Israel’s Worst King? The Story of Ahab in the Light of Its Relationship to the
Stories of Saul, David and Solomon. Unpublished PhD. Dissertation. Department of
Biblical Studies at the University of Sheffield, 2002.
Strang, Cameron B. Frontiers of Science: Imperialism and Natural Knowledge in the Gulf South
Borderlands, 1500-1850. Virginia: University of North Carolina Press, 2018.
The Jewish Study Bible. The Jewish Study Bible (Second Edition) Torah, Nevi’im, Kethuvim.
Jewish Publication Society. Tanakh Translation. Oxford University Press, 2014.
Trepanier,L.“Hawthorne’s Counterfeiting History in The Scarlet Letter.” 2012.
http://anamnesisjournal.com/2012/01/lee-trepanier-2/#more-41. Erişim tarihi: 20
Ağustos 2023.
Warren, Wendy. New England Bound: Slavery and Colonization in Early America. First ed.
Liveright Publishing Corporation a Division of W.W. Norton & Company 2016.
Uludağ Süleyman. “Mukaddime’nin Temel Kavramları.” Mukaddime. İbn Haldun. Süleyman
Uludağ (Hazırlayan). İstanbul:Dergah Yayınları, 2022.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 NEW ERA INTERNATIONAL JOURNAL OF INTERDISCIPLINARY SOCIAL RESEARCHES
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc/4.0/88x31.png)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.